Đông trùng hạ thảo Cordyceps là nấm ký sinh hay cộng sinh?

Posted on

1. Hai quan điểm khác nhau về Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps

Trong sự phát triển của nấm hiện nay cũng có tranh cãi là: Đông trùng hạ thảo– Cordyceps là nấm ký sinh hay nấm cộng sinh? Hiện có 2 quan điểm.

Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis là loài tốt nhất

Quan điểm cho rằng Đông trùng hạ thảo Cordyceps là nấm ký sinh

Theo nhà bệnh lý côn trùng Jaroslav Weiser (1965) của Tiệp Khắc và Jayaraj của Ấn Độ thì Đông Trùng Hạ Thảo– Cordyceps là nấm ký sinh vì trong đó có nhiều loài của Beauveria, Metarhizium, Isaria và ngay cả trong Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps cũng gây bệnh côn trùng và được sử dụng trong phòng trừ sâu hại. Ngày nay, các giống nấm trên được coi là đồng danh, cùng giống loài. Chúng có tên khác nhau hay có nhiều dị hình thái.

Quan điểm cho rằng Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps là nấm cộng sinh

Khác với quan điểm cho rằng Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps là nấm ký sinh, một số nhà sinh học khác lại cho rằng chúng là loài cộng sinh như theo Suh và cộng sự 2001. Sở dĩ như vậy là vì khi nuôi trồng Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis nhân tạo, có phát hiện thấy giai đoạn phát triển dị hình thái dạng nấm men. Dạng nấm men này giống như dạng nấm men đã tìm thấy trong cơ thể côn trùng khác, chúng cũng có lợi cho đời sống của côn trùng đó.

Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis phát triển ngoài tự nhiênHình ảnh Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis ngoài tự nhiên- Phần “Trùng” trong lòng đất, phần “Thảo” vươn lên khỏi mặt đất.

2. Nghiên cứu gen có thể giúp xác định Đông trùng hạ thảo Cordyceps là nấm ký sinh hay cộng sinh

Ở ngành nấm, phần lớn là ở dạng sợi (mycelium), ở dạng này nấm thường tồn tại lâu hơn dạng nấm quả thể và bền vững hơn. Dạng nấm quả thể chịu tác động của nhiều yếu tố như nóng, lạnh và nguồn dinh dưỡng. Một khi các yếu tố này đáp ứng thì nấm mới phát triển thành dạng quả thể. Điều này thấy rõ trong việc nuôi trồng Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis, ở dạng cây nấm hay dạng sợi là tùy theo điều kiện nuôi cấy được đảm bảo đầy đủ hay không.

Một dị hình thực sự của Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis

Có vẻ rằng, sự nghiên cứu thứ tự sắp xếp AND có thể giúp dễ dàng trả lời câu hỏi liệu rằng Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps là một sinh vật đơn lẻ hay là một vật ký sinh. Trong sự phân tích 29 mẫu đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis từ cao nguyên Thanh Hải- Tây Tạng, đã tìm thấy những thay đổi về gen trung bình là gần 50% trong số những loài khác nhau đã được thử nghiệm. Và không một loài nào trong số này thử nghiệm phù hợp với loại mẫu được lưu tại phòng mẫu cây của Vườn thảo dược Hoàng Gia ở Kew- nước Anh. Sự sắp xếp AND sâu xa hơn của các dị hình thể được so sánh với mẫu Đông Trùng Hạ Thảo Cordyceps sinensis bố mẹ cho thấy có sự thay đổi lớn. Thực tế quá lớn đến nỗi mà các nhà điều tra đã kết luận rằng, trong 20 mẫu khác nhau được nuôi cấy để bán hiện nay của dong trung ha thao -Cordyceps sinensis thì chỉ có Hirsutella sinensis là một dị hình thực sự.

Cần thêm những thử nghiệm sâu hơn về gen để xác định Đông trùng hạ thảo Cordyceps là nấm ký sinh hay cộng sinh

Sự sắp xếp lại AND là hiển nhiên có trong Cordyceps. Nó thể hiện là Cordyceps có thể kết hợp với một số AND của chính con côn trùng đó để lấy thức ăn, sau đó làm mất đi sự sắp xếp AND của côn trùng này khi tăng trưởng từ bào tử được sản sinh hay từ các mô của cơ thể. Rõ ràng là những thử nghiệm sâu hơn về gen sẽ là cần thiết để nói đông trùng hạ thảo -Cordyceps là nấm ký sinh hay cộng sinh.

(Nguồn: tác phẩm ĐÔNG TRÙNG HẠ THẢO- Tác giả GS. TSKH. ĐÁI DUY BAN và TS. LƯU THAM MƯU – NXB Y HỌC 2009- Biên tập bởi dongtrunglinhchi.com)